Nieuwjaarsspeech 2019

Nieuwjaarstoespraak burgemeester Martijn Dadema op 3 januari 2019

Het Dorp; een prachtig lied van Wim Sonneveld. Twee jaar geleden opende ik mijn nieuwjaarstoespraak met ‘The times they are a-changin’’ van Bob Dylan. Nu eigenlijk met de tegenhanger hiervan: Het Dorp.

Het Dorp gaat over behoud van het oude in een tijd van verandering. ‘The times they are a-changin’’ gaat over het omarmen van de verandering. Verandering en behoud, vernieuwing en traditie: elk mens, elke samenleving, elke generatie heeft beide in zich. Ik ook. Ik houd van verandering, maar kan ook genieten van fijne tradities. De ene keer overheerst de wil om te veranderen, de andere keer het behoud van het bestaande.

Dit prachtige melancholische lied gaat over Deurne, maar het had net zo goed over een van onze dorpen kunnen gaan. Wim Sonneveld zong het origineel, maar tijdens het cabaret op de woensdagavond van de Stoppelhaene zong Karin Bloemen haar eigen ontroerende versie.

Stoppelhaene, en ook andere dorpsfeesten, zijn natuurlijk een prachtig voorbeeld van traditie en vernieuwing. Daarom floreert het evenement: Het heeft een fundament in de traditie, maar is ook constant bezig met vernieuwing.

Een toekomstbestendige gemeenschap heeft ook de juiste balans tussen het behoud van het goede en de wens om vooruit te komen. Juist verandering omarmen is noodzakelijk in plaats van alleen maar het verleden verheerlijken. Dat verheerlijken kunnen we tegenwoordig zo goed. En Het Dorp laat zien dat dat in 1965 ook al zo was. Niets menselijks is ons vreemd.

De kerstperiode en de overgang naar een nieuw jaar kenmerken zich ook altijd door een beetje melancholie. Het is het moment van terugkijken, vooruitblikken en beschouwen. En vandaag doen we dat vooral met veel plezier. Ik heet u van harte welkom op deze nieuwjaarsreceptie van de gemeente Raalte en vraag alvast een daverend applaus voor Hans Groen, Ton Nieuwkamp, Erwin Heeregrave, Joyce Groen en Hilbert Huisman.

Verandering is van alle tijden. Bijvoorbeeld onze omgeving. U ziet hier Raalte veranderen. Van een heel klein dorpje in 1930 met een paar huizen om de Kruisverheffing tot nu. Maar ook ons landschap verandert. Van een onontgonnen heidegebied naar vruchtbare landbouwgrond. Boerderijen ontstonden, dorpjes werden dorpen, wegen werden aangelegd en verhard, riolering kwam en elektriciteitspalen rezen uit de grond.

Later verdwenen kleine boerderijen en kwamen er burgers wonen, boerderijen groeiden door, grote weilanden ontstonden, industrieterreinen breidden uit, scheepvaart op het Overijssels kanaal verdween. Maar het groen, het buiten bleef. De Sallandse heuvelrug en de IJssel bleven.

Nu staan we voor een hele grote verandering: de energietransitie. Een verandering die niet vanzelf zal gaan. Het klimaat verandert. Dit gaat snel en met vergaande gevolgen. Wij merken deze gevolgen al, maar vooral onze kinderen en kleinkinderen zullen worden getroffen. Actie is nodig. Daarvan is gelukkig bijna iedereen overtuigd.

In Den Haag, in de provincie, in Raalte; allemaal staan we voor een groot vraagstuk. Hoe worden we energieneutraal in 2050? En hoe stappen we van onze fossiele brandstoffen af? Welke keuzes er ook worden gemaakt - windmolens, zonnepanelen, nieuwe technieken - en wie de kosten ook gaat dragen: Er gaan keuzes gemaakt worden. Velen in Raalte zijn er gelukkig al druk mee bezig, zoals

SallandWonen, ‘t As-spel en de Schalm in Mariënheem, SV Raalte met de wijk Westdorp, het nieuwe Tijenraan, Zonnepark Heeten, individuele inwoners en bedrijven. Maar nog veel en veel meer is nodig.

Het is de klus van de eeuw.

En één ding is zeker. Deze enorme energietransitie gaat gepaard met wederom een verandering van ons landschap. Hoe behouden we wat we willen koesteren en hoe stappen we tegelijkertijd ook over op duurzame energie? Het worden spannende jaren. En niemand weet welke richting het opgaat. Het trendbureau Overijssel is zelfs bezig met 4 scenario’s voor ons landschap in 2050. Ook onze toekomstvoorspellers kunnen het niet voorspellen.

Maar dat het gaat veranderen staat voor mij als een paal boven water. En ook dat we hier samen over moeten nadenken, praten en besluiten. Niet alleen de direct omwonenden van bijvoorbeeld een mogelijk zonnepark, maar alle inwoners van onze gemeenschap. Het raakt namelijk iedereen. De komende maanden spreken we over de nieuwe visie op de fysieke omgeving; de omgevingsvisie. Doet u alstublieft mee en volg onze Facebookpagina.

Maar verandering is zichtbaar op vele terreinen.

Een prachtig filmpje van het prachtige bedrijf van de familie Kemper, met Willy Kemper voorop. Een bedrijf en een ondernemer met visie. Bepacom opende eind 2018 een nieuwe vestiging in Raalte en ik mocht bij de opening iets zeggen. Maar Willy nam me alle woorden eigenlijk al uit de mond. Bepacom heeft een focus op duurzaamheid en circulaire economie, investeert veel in zijn mensen, innoveert constant en stoomt opvolger, zoon Herwin Kemper, klaar voor de toekomst. Uiteraard met behoud van de degelijkheid, betrouwbaarheid, kwaliteit en het harde werken.

Juist op die punten zit ook de verandering: de transitie naar een circulaire of duurzame economie. Wat betekent dat voor je bedrijf? Blijf je je product vernieuwen, innoveer je je product of bedenk je nieuwe producten? Een snel toenemend tekort aan personeel, verdergaande vergrijzing en steeds veranderende technische- en andere benodigde vaardigheden zijn opgaves op het gebied van human capital. Investeer je voldoende in je mensen? Deze vraagstukken gaan ondernemers in onze gemeente aan, maar ook de gemeente zelf, want ook voor ons verandert de wereld snel. We moeten dus ook investeren in ons kapitaal en dat zijn die 250 fantastische medewerkers die dagelijks voor de inwoners klaar staan.

Ik zie veel energie, maar ook nog uitdagingen. Samen werken we hier in onze gemeente aan met de ondernemersverenigingen. Vorige maand nog zaten we met 300 ondernemers en ambtenaren in deze zaal. Maar ook in de Regio Zwolle timmeren we aan de weg met onder andere een nieuwe strategie, Kennispoort en de Human Capital Agenda. Ik roep ondernemers op: doe mee!!

En het is heel fijn om te zien dat ondernemers de samenwerking met de gemeente steeds beter waarderen. De gemeente bungelt niet langer onderaan het lijstje als het gaat om ondernemerstevredenheid, maar we krijgen meer en meer waardering. Samen de schouders eronder zetten; dan kun je stappen maken. En dat is belangrijk, want ondernemers zorgen voor hun eigen boterham. De boterham van hun personeel. En ze zijn vaak een drijvende kracht in onze gemeenschappen. We hebben elkaar echt nodig, want ik gun ons allen nog vele Bepacommen toe.

U heeft gestemd op 21 maart voor de gemeenteraadsverkiezingen. Of in ieder geval 62,3% van u. Wie in deze zaal heeft gestemd?

De opkomst was goed 3% meer dan in 2014 en ook hier zien we verandering. De nieuwe partij BurgerBelangen won aanzienlijk. Er waren verschuivingen tussen de andere partijen en er kwamen veel nieuwe raadsleden. Ook was er geen dichtgetimmerd coalitieakkoord, maar een breed gedragen en open raadsakkoord: het Roalter akkoord. Vijf wethouders, van wie twee nieuwe: Gerria Toeter en Dennis Melenhorst.

Politiek Raalte gaat actief door met veranderen om zo meer aan te sluiten bij onze inwoners, meer in gesprek te komen met onze inwoners. Hoezo is er een kloof met inwoners?

Ik heb zelf in 2018 bij 60 personen/gezinnen een kop koffie gedronken naar aanleiding van mijn oproep op Facebook. De overweldigende tevredenheid in onze gemeenschap is bijzonder en breed gedragen. Zoals u weet ben ik actief op Twitter. Die wereld van polarisatie en chagrijn staat in enorm contrast met onze gemoedelijkheid in Salland. De bijna tragische hang van opiniemakers en sommige landelijke politici naar vroeger is eigenlijk lachwekkend. Dat vroeger bestond helemaal niet, en zal nimmer weer bestaan.

We moeten naar voren kijken, snappen dat we de verandering moeten omarmen en zelf vorm moeten geven. En niet klagend aan de zijlijn blijven staan en chagrijn en tegenstellingen aanwakkeren. Dat begrijpen we in Salland volgens mij veel beter dan elders. Hier stropen we de mouwen op. Hier bepalen inwoners hun eigen toekomst. Gele hesjes worden hier echt alleen gebruikt in het verkeer.

Het is veilig hier, noaberschap staat hoog in het vaandel, de werkeloosheid is heel laag, de N35 staat eindelijk echt op de landelijke agenda en de economie van de hele Regio Zwolle is een topper en vergelijkbaar met topregio’s als Eindhoven en Amsterdam.

Dat betekent wel dat we ook moeten blijven investeren in onze gemeenschap, in onze economie, in onze minima en kwetsbaren, in onze vrijwilligers, in onze verdraagzaamheid naar nieuwkomers, in ons omzien naar elkaar. Dat betekent ook dat we zelf moeten sturen, verandering overvalt ons niet, maar we grijpen de teugels stevig vast.

Uw betrokkenheid, de betrokkenheid van alle inwoners, hebben we daarbij nodig. In uw straat, uw buurt, onze gemeente en in onze provincie. Doe mee!

En ga dus ook stemmen op 20 maart voor de provinciale verkiezingen én op 23 mei voor het Europees Parlement.

Ik ben optimistisch over onze gezamenlijke toekomst. Ik wens u, namens de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie een gelukkig, gezond en optimistisch 2019. Dank u voor uw komst.

Ik sluit af met een voorbeeld van optimisme in onze gemeente, een voorbeeld van verbinding. Syrische en Nederlandse kinderen die samen een prachtig lied zingen dat is opgepikt door UNICEF. Een lied dat voor verbinding en begrip zorgt, dat zelfvertrouwen doet groeien. Het is een warm welkom voor een groep nieuwkomers die heel veel heeft meegemaakt.